Odbiór dowodu osobistego w innej gminie, dłuższy okres ważności dokumentu dla seniorów i możliwość naprawienia urzędniczych pomyłek – takie zmiany przewiduje projekt przygotowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Nowe przepisy mają ułatwić załatwianie spraw urzędowych. Jest jednak ważne zastrzeżenie: projekt nie został jeszcze przyjęty, a zapowiadany termin 1 grudnia 2026 roku nie jest przesądzony.
Dowód osobisty odbierzesz w innej gminie?
Jedną z najważniejszych zmian przewidzianych w projekcie nowelizacji przepisów dotyczących spraw obywatelskich jest możliwość odebrania gotowego dowodu osobistego w innym urzędzie gminy niż ten, w którym złożono wniosek.
Obecnie wniosek o wydanie dowodu można złożyć w dowolnym urzędzie gminy w Polsce, niezależnie od miejsca zameldowania. Gotowy dokument trzeba jednak odebrać w tym samym urzędzie, w którym przyjęto wniosek.
Po zmianach obywatel będzie mógł wskazać miejsce odbioru dokumentu już na etapie składania wniosku. Rozwiązanie może okazać się szczególnie przydatne dla osób pracujących poza miejscem zamieszkania, studentów oraz tych, którzy często przemieszczają się między różnymi miejscowościami.
Przykładowo mieszkaniec powiatu wadowickiego, który złoży wniosek podczas pobytu w innej części Polski, będzie mógł wskazać urząd w swojej gminie jako miejsce odbioru gotowego dowodu – jeśli nowe przepisy wejdą w życie w proponowanym kształcie.
Dowód ważny przez 15 lat dla osób po 70. roku życia
Projekt przewiduje również wydłużenie okresu ważności dowodów osobistych wydawanych osobom, które ukończyły 70 lat.
Zamiast obecnych 10 lat dokument ma być ważny przez 15 lat. Ma to ograniczyć konieczność częstej wymiany dowodów przez seniorów i zmniejszyć liczbę wizyt w urzędach.
Trzeba jednak pamiętać o istotnym szczególe. Elektroniczne certyfikaty zapisane w dowodzie, wykorzystywane między innymi do identyfikacji i uwierzytelniania oraz składania podpisu osobistego, mają zachować krótszy, 10-letni okres ważności.
W praktyce oznacza to, że sam dokument będzie mógł pozostać ważny dłużej, ale nie wszystkie jego funkcje elektroniczne będą musiały działać przez cały ten okres bez dodatkowych formalności.
Co w przypadku błędnego unieważnienia dowodu?
Kolejna proponowana zmiana dotyczy sytuacji, w których dowód osobisty zostanie unieważniony wskutek oczywistej pomyłki urzędowej.
Obecnie takie zdarzenie może oznaczać konieczność wyjaśniania sprawy i podejmowania działań w celu uzyskania nowego dokumentu. Projekt przewiduje możliwość przywrócenia ważności określonego rodzaju dowodu unieważnionego omyłkowo, bez konieczności przechodzenia całej procedury od początku.
Rozwiązanie ma ograniczyć skutki błędów administracyjnych dla obywateli. Szczegółowe zastosowanie tej procedury będzie zależało od ostatecznego brzmienia przyjętych przepisów.
Rodzice mają zyskać możliwość załatwienia spraw przez internet
Projekt obejmuje także ułatwienia dla rodziców i opiekunów. Zakłada możliwość elektronicznego zgłaszania utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego dziecka w określonych sytuacjach.
To kolejny element planowanych zmian, których celem jest ograniczenie konieczności osobistego załatwiania formalności w urzędzie.
Nowelizacja dotyczy nie tylko dowodów osobistych. Obejmuje również wybrane przepisy związane z dokumentami paszportowymi, rejestrem stanu cywilnego oraz obywatelstwem polskim.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Projekt ustawy przygotowany przez MSWiA jest oznaczony numerem UD329 w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. W materiałach dotyczących nowelizacji wskazywany jest 1 grudnia 2026 roku jako planowany termin wprowadzenia zmian.
Na 21 października 2026 roku projekt pozostaje jednak na etapie uzgodnień i opiniowania. Nie został jeszcze przyjęty przez Radę Ministrów ani uchwalony przez parlament. Oznacza to, że proponowane rozwiązania mogą jeszcze ulec zmianie, a termin ich wejścia w życie nie jest ostatecznie potwierdzony.
Do czasu wejścia nowych przepisów w życie obowiązują dotychczasowe zasady. Osoby, którym kończy się ważność dowodu osobistego, nie powinny więc odkładać złożenia wniosku w oczekiwaniu na zapowiadaną reformę.
Jeśli nowelizacja zostanie przyjęta, zmiany mogą ułatwić życie wielu osobom – zarówno mieszkańcom mniejszych miejscowości, jak i tym, którzy załatwiają sprawy urzędowe z dala od miejsca zamieszkania.
Dodaj komentarz